Hayır Lokması

   Faydalı Bilgiler

Seyyar Lokmacı İstanbul

Lokma tatlısı denilince akla ilk gelen kesinlikle güzel bir haber alınmasından ve hayırlı bir işin hallolmasından sonra, kutlamak amaçlı yapılarak ev haline ve komşulara ikram edilen bir tatlı olmasıdır. Gelenek haline gelmesinin temel kaynağı ise Osmanlı zamanında yapılıyor olması ve gerçek Türk tatlısı oluşundan kaynaklanır. Sevinçlerin ve üzüntülerin ikramı olan lokma tatlısı evlerin dışında bir de ticari alanda faaliyet gösteren bir meslek haline gelmiştir. Özellikle işlek caddelerde ve sahil yollarında seyyar lokmacı arabaları ile karşılaşmamız çok meşhur olmuştur. Yapımının kolay olması kadar birde yenmesinin hafif oluşu damaklarımızı tatlandırır. Çok maliyet gerektirmeden sıcak olarak tüketilen bir tatlıdır. Yapmasını bilmeyen veya yapmaya vakti olmayan kişiler mutlaka hazır olarak alıp tüketmeyi tercih eder. Çok pahalı olmayışı ile tatlı ihtiyacının karşılanmasını sağlayan tek tatlı olarak bilinir. Özellikle bu tatlıyı şimdiye kadar yemeyen veya lezzetini bilmeyen kişi yoktur.

Evde annelerimizin özel günlerde ve özellikle özel günlerin akşamında 2 dakikada hazırlayıp da bir kısmını sıcak olarak dağıttığı dönemleri herkes hatırlamaktadır. Daha çok yaz günlerinde öğlen ile akşam arasında tüketilmesi yapılan hafif bir tatlı olarak bilinir. İftar sofralarının vaz geçilmezi, düğün derneklerin bolca dağıtılan bereketli tatlısı lokma, birde mevlit kuranlarında hayır için dağıtılan bir gelenek olarak yapılır. Adı gibi kendisi de bir lokmalıktır ve bazen yuvarlak yani küre şeklinde yapılır bazen de içi boş yuvarlak halka şeklinde yapılarak ikram edilir. Her ikisin tadı ve yapılışı da aynıdır ve aynı üslup ve niyetle dökülür. Lokma tatlısı yapmaktan ziyade lokma dökmek ile sıfatlandırılır. Kaşık yardımı ile kızgın yağa bir parça olarak bırakılmasından gelen bir isimdir. El becerisine ve damak zevkine güvenen insanlar zamanla becerilerini ticarete dönüştürerek lokmacılar olarak anılırlar. Bazen bir bazen de zincirleme dükkânlar sayesinde kendilerini tanıtırlar. Her şehirde her semtte mutlaka lokma satan bir dükkân bulunmaktadır.

Osmanlı döneminden günümüze kadar gelmiş olması ve Türk milleti kadar seviliyor olmasının dışında bir de ülkemizi ziyarette bulunan turistlerin bile beğenisi toplamayı başarmıştır. Maliyeti az ama lezzeti yüksek olan lokma tatlısı güzel kar elde edilen bir ticaret gıdası olarak da bilinir. Ülkemizde daha çok ege bölgesine özgü bir tatlı olduğu söylense de 7 bölgemizin tamamında bu tatlı yapılmakta ve satılmaktadır. Günlük belli adet kriterlerinde ve belli köşelerde müşterisini bekleyen seyyar lokmacı satıcılar yıllarca bu işi ayakta tutmayı başaran ilk kişilerdir diyebiliriz. Hangi dükkanda ve avm mağazalarında olursa olsun tatlılar arasında yer almasını bilmiş ve asla kendi damak zevkinden ödün vermemiş bir tatlıdır. Ayaküstü özellikle küçük kaplarda yenmesi sağlanan küçükten büyüğe tüm kişilerin yemekten sonra tükettikleri en keyif veren tatlısıdır. Aslında bir nevi manevi duyguların tatlısıdır diyebiliriz.